Համաշխարհային պարենային համակարգի կայունության վերաբերյալ աճող մտահոգությունների ֆոնին հրապարակված ուսումնասիրությունը դիտարկում է լայնածավալ սովի վտանգը, որը կարող է անդրադառնալ միլիոնավոր մարդկանց վրա՝ գլոբալ մատակարարման շղթաների լուրջ խափանման կամ փլուզման դեպքում, գրում է The Conversation-ը։

Միևնույն ժամանակ հեղինակները շեշտում են, որ նման սցենարը անխուսափելի չէ և կարող է մեղմացվել մի շարք կոնկրետ միջոցների իրականացման դեպքում։

Գիտնականները նշում են, որ ժամանակակից պարենային համակարգը ծայրահեղորեն կախված է միջազգային առևտրից, նեղ լոգիստիկական երթուղիներից և կենտրոնացված արտադրական հանգույցներից։ Սա այն խոցելի է դարձնում արտաքին ցնցումների հանդեպ՝ կլիմայական աղետներից և աշխարհաքաղաքական ճգնաժամերից մինչև էներգետիկ ու տրանսպորտային խափանումներ։ Նման պայմաններում տեղային խափանումները կարող են արագ վերածվել պարենի գլոբալ պակասի և գների կտրուկ աճի։

Ռիսկերը նվազեցնելու գործնական քայլերի շարքում ուսումնասիրությունն առաջարկում է չորս հիմնական ուղղություն։ Նախ՝ պարենի աղբյուրների և ներմուծվող մատակարարումների դիվերսիֆիկացում, որպեսզի նվազի առանձին երկրներից և երթուղիներից կախվածությունը։ Երկրորդ՝ սննդամթերքի տեղական և տարածաշրջանային արտադրության ընդլայնում, ինչը թույլ է տալիս կրճատել լոգիստիկական շղթաները և բարձրացնել մատակարարման կայունությունը։ Երրորդ՝ ռազմավարական պարենային պաշարների ստեղծում և ամրապնդում, որոնք կարող են փոխհատուցել կարճաժամկետ խափանումները։ Չորրորդ՝ միջազգային համակարգման մեխանիզմների զարգացում, որոնք երկրներին թույլ են տալիս արագ փոխանակել ռեսուրսները և կանխել արտահանման խուճապային սահմանափակումները ճգնաժամերի ժամանակ։

Հեղինակները նաև ընդգծում են պահեստավորման և բաշխման կայուն ենթակառուցվածքներում ներդրումների, ինչպես նաև ավելի ճկուն լոգիստիկ համակարգերի կարևորությունը, որոնք կախված չեն սահմանափակ թվով հանգույցներից։ Նրանց գնահատմամբ՝ գլոբալ մատակարարման շղթաների հենց «նեղ տեղերն» են դառնում ամբողջ համակարգի խոցելիության քննադատական գործոնը։

Ուսումնասիրության եզրակացությունն այն է, որ այս միջոցների համադրության դեպքում համաշխարհային պարենային համակարգը կարող է զգալիորեն ավելի դիմակայուն դառնալ ցնցումների նկատմամբ, իսկ լայնածավալ սովի վտանգը՝ էապես նվազել, նույնիսկ լուրջ գլոբալ ցնցումների պայմաններում։

Source: https://news.am/hy/news/1036033