Nvidia-ի ղեկավար Ջենսեն Հուանգը, որի կարողությունը գնահատվում է մոտ 200 միլիարդ դոլար, վերջերս զարմացրեց հանրությանը Կալիֆոռնիայում քննարկվող հարստության հարկի վերաբերյալ անսպասելիորեն հանգիստ արձագանքով՝ մի նախաձեռնություն, որը բուռն դժգոհություն է առաջացրել ԱՄՆ-ի գերհարուստների մի մասի շրջանում։

«Դա ինձ լիովին ընդունելի է։ Ես այդ մասին նույնիսկ չեմ մտածել», — հայտարարել է Հուանգը՝ փաստացի հակադրելով իրեն մի շարք ազդեցիկ միլիարդատերերի, որոնք ակտիվորեն պայքարում են առաջադեմ նահանգների կողմից գերհարուստների հարկային բեռը մեծացնելու փորձերի դեմ, հայտնում է CNN-ը։

Այսօր ԱՄՆ-ում ավելի ու ավելի տեսանելի պառակտում է ծավալվում հենց գերհարուստների դասի ներսում։ Մինչ մի միլիարդատերեր միլիոններ են ծախսում նոր հարկային նախաձեռնությունները արգելափակելու համար, մյուսները բացահայտ հայտարարում են, որ ամենահարուստ քաղաքացիները պետք է ավելի շատ վճարեն՝ ոչ միայն որպես ֆինանսական պարտավորություն, այլև որպես բարոյական պարտք հասարակության հանդեպ։

Այսպես, հեջ-ֆոնդի հիմնադիր Թոմ Սթայերը Կալիֆոռնիայում իր քաղաքական արշավը կառուցում է հետևյալ կարգախոսով․ «Ես այն միլիարդատերն եմ, որը ցանկանում է հարկել մյուս միլիարդատերերին»։

Միևնույն ժամանակ Google-ի համահիմնադիր Սերգեյ Բրինը, ներդրող Փիթեր Թիլը և Սիլիկոնյան հովտի այլ ներկայացուցիչներ ֆինանսավորում են նման բարեփոխումների դեմ արշավները։ Ֆինանսական մագնատ Քեն Գրիֆինը կտրուկ դատապարտել է Նյու Յորքի քաղաքապետ Զոհրան Մամդանիի առաջարկած երկրորդ շքեղ անշարժ գույքի հարկի գաղափարը, իսկ Vornado Realty-ի ղեկավար Սթիվեն Ռոթը նույնիսկ համեմատել է հարուստների համար հարկերը բարձրացնելու կոչերը խտրական հռետորաբանության հետ։

Այսպիսի բևեռացումը ընդգծում է, որ միլիարդատերերը բնավ միասնական բլոկ չեն։ Բաժանումը անցնում է ոչ միայն քաղաքական հայացքների, այլև սերունդների միջև։

Գերհարուստների ավագ սերունդը, ներառյալ Ուորեն Բաֆեթը և Բիլ Գեյթսը, վաղուց աջակցում է ամենահարուստ խավերի համար ավելի բարձր հարկերի գաղափարին՝ դա դիտարկելով որպես քաղաքացիական պատասխանատվության մաս։

Միևնույն ժամանակ շատ երիտասարդ տեխնոլոգիական միլիարդատերեր, հատկապես լիբերտարիան հայացքներ ունեցողները, թերահավատորեն են վերաբերվում պետական նախաձեռնություններին՝ համարելով, որ իրենք կարող են իրենց կապիտալը ավելի արդյունավետ տնօրինել ինքնուրույն, քան պետական վերաբաշխման մեխանիզմների միջոցով։

Փորձագետները նշում են, որ ներկայիս հակամարտությունը կապված է ոչ այնքան հենց հարկերի, որքան կարգավիճակի խորհրդանշական ընկալման հետ։

Կոլումբիայի համալսարանի կապիտալիզմի պատմաբան Քիմբերլի Ֆիլիպս-Ֆայնը կարծում է, որ էլիտայի շատ ներկայացուցիչներ նոր հարկերը ընկալում են որպես անձնական քաղաքական հարձակում։ Նրանց համար սա պարզապես ֆինանսական բեռ չէ, այլ իրենց դերի և արժանիքների ճանաչման հարց։

ProPublica-ի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ԱՄՆ-ի 25 ամենահարուստ միլիարդատերերը 2014-ից 2018 թվականների ընթացքում իրենց համախառն կարողությունն ավելացրել են 401 միլիարդ դոլարով՝ միաժամանակ վճարելով դաշնային հարկ ընդամենը մոտ 3,4% արդյունավետ դրույքաչափով։

Պատճառն այն է, որ միլիարդատերերի հիմնական հարստությունը ձևավորվում է ոչ թե աշխատավարձերի, այլ բաժնետոմսերի արժեքի աճի, կապիտալ ներդրումների և ժառանգության միջոցով, որոնք զգալիորեն ավելի մեղմ են հարկվում կամ թույլ են տալիս օգտվել բազմաթիվ սողանցքներից։

Շատ միլիարդատերեր պաշտոնապես ստանում են մեկ դոլարի չափով խորհրդանշական աշխատավարձ կամ ընդհանրապես հրաժարվում են ֆիքսված վարձատրությունից՝ նվազեցնելով հարկվող եկամուտը։

Այս ֆոնին առանձին նահանգներ, ներառյալ Կալիֆոռնիան, Մասաչուսեթսը և Վաշինգտոնը, փորձում են ինքնուրույն կրճատել տնտեսական անհավասարությունը գերհարուստների հարկման միջոցով։ Սակայն փորձագետները զգուշացնում են, որ նման միջոցները առանձին տարածաշրջանների մակարդակով կապված են լուրջ ռիսկերի հետ․ կապիտալը կարող է տեղափոխվել այլ նահանգներ կամ երկրներ՝ ավելի մեղմ պայմաններով։

Իրավաբաններն ու տնտեսագետները համակարծիք են, որ գերհարուստների առավել արդյունավետ հարկումը հնարավոր է միայն դաշնային մակարդակում, որտեղ բարեփոխումներից խուսափելը զգալիորեն ավելի դժվար է։

Source: https://news.am/hy/news/1036259