ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը թույլ է տվել, որ լրանա պատժամիջոցային ռեժիմի բացառության գործողության ժամկետը, որը խթանում էր ռուսական նավթի լրացուցիչ վաճառքները՝ չնայած այն հանգամանքին, որ Իրանի հետ պատերազմն ուժեղացնում է համաշխարհային նավթի մատակարարումների և վառելիքի գների աճի վերաբերյալ մտահոգությունները, հայտնել է Bloomberg-ը։

Այս բացառության ժամկետի լրանալը փաստացի առայժմ ավարտում է այն կարճ ժամանակահատվածը, որի ընթացքում վարչակազմը մեղմացրել էր ռուսական նավթի մի մասի նկատմամբ պատժամիջոցները՝ թույլ տալով իրականացնել գնումներ, որոնք հակառակ դեպքում արգելված կլինեին։

Թրամփի վարչակազմը նախնական թույլտվությունը տվել էր մարտին, իսկ երկրորդը՝ առաջին ժամկետի ավարտից հետո՝ ապրիլին։ Երկու թույլտվություններն էլ վերաբերում էին միայն ռուսական նավթի սահմանափակ ծավալին, որն արդեն բեռնված էր լցանավերում։

Այդ բացառությունները վեճերի տեղիք էին տվել, հատկապես եվրոպացի դաշնակիցների շրջանում, որոնք պատժամիջոցները համարում են կարևորագույն գործիք՝ Ռուսաստանի նավթային եկամուտները կրճատելու և Մոսկվային Ուկրաինայում պատերազմը ֆինանսավորելու միջոցներից զրկելու համար։

Քննադատները պնդում են, որ պատժամիջոցների ժամանակավոր մեղմացումը նպաստել է Ռուսաստանի հարստացմանը, չնայած այն վերաբերում էր միայն նավթի ծովային մատակարարումներին, հատկապես հումքի համաշխարհային գների կտրուկ աճի ֆոնին։

Միևնույն ժամանակ, որոշ երկրներ, այդ թվում՝ Հնդկաստանը և Ինդոնեզիան, պնդում էին բացառությունների երկարաձգման հարցում, քանի որ Իրանի հետ պատերազմը և Հորմուզի նեղուցի գրեթե ամբողջական փակումը համաշխարհային շուկան զրկել էին օրական միլիոնավոր բարել նավթից։

Թրամփի վարչակազմը բազմիցս փոխել է դիրքորոշումն այս հարցում՝ արձագանքելով այն երկրների դիմումներին, որոնք խիստ կախված են նավթի ներմուծումից։ ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը ապրիլին սկզբում հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ը չի երկարաձգի այն բացառությունը, որը թույլ է տալիս գնել ռուսական նավթի մի մասը, սակայն երկու օր անց, այնուամենայնիվ, ստորագրել էր նոր թույլտվությունը։

Ավելի ուշ, ելույթ ունենալով Սենատում, Բեսենթը հայտնել էր, որ որոշումը փոխվել է «էներգետիկ տեսանկյունից առավել խոցելի և աղքատ ավելի քան տասը երկրների» դիմումներից հետո, որոնք խնդրել էին երկարաձգել բացառության ժամկետը։ Նրա խոսքով՝ նման միջոցներն անհրաժեշտ էին համաշխարհային էներգետիկ շուկան կայունացնելու համար՝ Մերձավոր Արևելքում հակամարտության ֆոնին։

Ինչպես և ապրիլին, ասիական դաշնակիցների ճնշումը և նավթի շուկայում իրավիճակի հետագա սրումը կարող են ԱՄՆ վարչակազմին դրդել կրկին տրամադրել նմանատիպ թույլտվություն։

Վարչակազմը ապրիլին նաև թույլ տվեց, որ լրանա առանձին ժամանակավոր բացառության ժամկետը, որը հնարավորություն էր տալիս գնել իրանական նավթի մի մասը։

Brent տեսակի նավթի գինը, որը համաշխարհային չափանիշ է, Իրանի հետ պատերազմի սկզբից կտրուկ աճել է, ինչը հանգեցրել է բենզինի, դիզելային վառելիքի և այլ նավթամթերքների գների բարձրացման։ Հորմուզի նեղուցով մատակարարումների խափանումները որոշ գնորդների ստիպել են շտապ փնտրել նավթի այլընտրանքային խմբաքանակներ, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում։

Ամերիկյան կառավարությունը ձեռնարկել է նաև այլ քայլեր՝ մեղմելու էներգետիկ ցնցման հետևանքները, որը Միջազգային էներգետիկ գործակալությունն անվանել է նավթային շուկայի պատմության մեջ մատակարարումների ամենամեծ խափանումը։ Թրամփի վարչակազմը թույլատրել է օտարերկրյա նավերին մինչև օգոստոսի կեսը նավթ և այլ ապրանքներ տեղափոխել ամերիկյան նավահանգիստների միջև, ինչպես նաև ժամանակավորապես թուլացրել է վառելիքի բնութագրերին վերաբերող որոշ ներքին պահանջներ։

Source: https://news.am/hy/news/1035997