Սթոունհենջի հարևանությամբ ավարտին է մոտենում շուրջ 4 500 տարվա վաղեմություն ունեցող հսկայական նեոլիթյան շենքի անսովոր վերակառուցումը, հայտնել է The Guardian-ը։

Հնագետները և կամավորները փորձել են վերստեղծել առեղծվածային «նեոլիթյան սրահը», որը, հնարավոր է, օգտագործվել է ծեսերի, ձմեռային հավաքների, պաշարների պահպանման կամ Սթոունհենջի կառուցմանը մասնակցող մարդկանց հանգստի համար։

Սակայն գիտնականները մինչ այժմ վստահ չեն, թե արդյոք նման ծածկված կառույց իսկապես գոյություն ունեցել է, թե հնագիտական հետքերը կարող էին այլ բան նշանակել։

Մոտ 1 մլն սթեռլինգ արժողությամբ նախագիծն իրականացնում է English Heritage-ը՝ Սոլսբերիի հարթավայրում գտնվող Սթոունհենջի զբոսաշրջային կենտրոնի հարևանությամբ։ Յոթ մետր բարձրությամբ փայտե կառույցը ձեռքով կառուցվել է ավելի քան ինը ամիս՝ ավելի քան 100 կամավորի մասնակցությամբ։ Շենքը ստացել է Kusuma Neolithic Hall անվանումը և արդեն այս ամռանը կբացվի այցելուների համար, իսկ հետո կդառնա ինտերակտիվ կրթական տարածք դպրոցականների համար։

Վերակառուցումը հիմնված է Durrington 68 հնագիտական օբյեկտի վրա, որը հայտնաբերվել է Վուդհենջի մոտ՝ Սթոունհենջի հարևանությամբ գտնվող ևս մեկ նեոլիթյան հուշարձան։ Այնտեղ առաջին պեղումները կատարվել են դեռ 1928 թվականին, իսկ ավելի ուշ օբյեկտը կրկին ուսումնասիրվել է Stonehenge Riverside Project-ի կողմից։ Հնագետները հայտնաբերել են անսովոր կառուցվածք՝ սյուների փոսերի օղակ և չորս հսկայական կենտրոնական հենասյուներ, որոնք կարող էին պահել տանիքը։

Գլխավոր խնդիրն այն է, որ գյուղատնտեսական աշխատանքները դարեր շարունակ մշակումը ոչնչացրել են հատակներն ու օջախները, ուստի կառույցի ճշգրիտ նշանակությունը մնում է առեղծված։ Մոտակայքում հայտնաբերվել են կենդանիների ոսկորներ և կավե անոթներ, ինչը կարող է վկայել ձմեռային խնջույքների, ծիսական հավաքների կամ պաշարների համատեղ պահպանման մասին։

Փորձարար-հնագետ Լյուկ Ուինթերը, որն աշխատել է նախագծի վրա, պատմել է, որ վերակառուցումն ամբողջությամբ հիմնված է նեոլիթի բուսականության և տեխնոլոգիաների մասին տվյալների վրա։ Շինարարության համար օգտագործվել են քարե գործիքների պատճեններ, իսկ հետազոտողները բառացիորեն հաշվել են քարե կացնի յուրաքանչյուր հարվածը։ Ուինթերի խոսքով՝ սկզբում նա կասկածում էր, որ հնագիտական օբյեկտն իսկապես ծածկված շենք է եղել, սակայն շինարարությունից հետո շատ ավելի հակված է այս վարկածին։

Ինչպես Սթոունհենջը, վերակառուցված սրահը նույնպես ուղղված է ձմեռային արեւադարձին։ Հնագետները դա համարում են կառույցի հնարավոր ծիսական նշանակության կարևոր նշան։

Նախագիծը նաև կդառնա English Heritage-ի նոր կրթական ծրագրի մաս։ Կազմակերպությունը նախատեսում է գրեթե մինչև տարեկան 100 հազարի հասցնել օբյեկտ այցելող դպրոցականների թիվը։

Երեխաներին կառաջարկեն ոչ թե պարզապես էքսկուրսիաներ, այլ խորասուզվել նեոլիթյան կյանքի մեջ՝ կրակ վառելով, հնագույն կերամիկա և նույնիսկ «նախապատմական պանիր» պատրաստելով։

Սթոունհենջի կուրատոր Ուին Սքաթը կարծում է, որ նման կառույցներն օգնում են հասկանալ ամենակարևորը․ Սթոունհենջը կառուցած հասարակությունը հիմնված էր ոչ այնքան իշխանության կամ հիերարխիայի, որքան կոլեկտիվ ինքնության և համատեղ աշխատանքի վրա։

Նրա խոսքով՝ նեոլիթի հսկայական հուշարձանները կարող էին լինել միջոց՝ ցույց տալու համար, որ «մենք մեկ միասնական համայնք ենք»։

Source: https://news.am/hy/news/1037447